Găng tay chế biến thực phẩm: yêu cầu an toàn thực phẩm
Điểm cần nhớ đầu tiên: không phải mọi găng tay nitrile đều đạt tiếp xúc thực phẩm. Găng phải được kiểm tra và công bố theo từng sản phẩm cụ thể; găng cho công nghiệp hay vệ sinh có thể không đạt yêu cầu này dù cùng chất liệu.
Khi mua, hãy kiểm tra trên bao bì hoặc hồ sơ sản phẩm: ký hiệu ly và nĩa theo khung quy định (EC) 1935/2004 của EU, tham chiếu FDA 21 CFR Part 177 của Mỹ, hoặc tại Việt Nam là QCVN 12-1:2011/BYT và QCVN 12-2:2011/BYT cho bao bì, dụng cụ bằng nhựa và cao su tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm.
Hai yêu cầu tiếp theo là không bột và không latex. Bột trong găng, thường là bột ngô, có thể rơi vào thực phẩm, nên găng tay dùng trong chế biến thực phẩm luôn chọn loại không bột. Viện An toàn và Sức khỏe Nghề nghiệp Mỹ (NIOSH) cũng khuyến nghị dùng găng không latex, như nitrile, cho chế biến thực phẩm vì nguy cơ dị ứng; dầu mỡ còn làm latex nhanh xuống cấp.
Găng tay nấu ăn: nitrile hay nilon
Câu hỏi thường gặp khi nấu ăn là nên dùng nitrile hay găng nilon (PE). Hai loại khác rõ về độ bền và cảm giác tay, nên hợp với hai nhóm việc khác nhau.
| Tiêu chí | Nitrile | Nilon (PE) |
|---|---|---|
| Độ ôm tay | Ôm sát, thao tác chính xác | Rộng, một cỡ dùng chung |
| Độ bền | Bền, khó rách, kháng dầu mỡ tốt | Mỏng, dễ rách |
| Việc phù hợp | Sơ chế thịt sống, hải sản, món nhiều dầu mỡ, trộn ướp lâu | Việc nhẹ, ngắn: kẹp bánh, bày món ăn sẵn, phục vụ |
| Giá | Cao hơn | Rẻ nhất, hợp khi phải thay găng liên tục |
Nói ngắn gọn: việc nặng, lâu hoặc dính dầu mỡ thì dùng nitrile; việc nhẹ, thay găng liên tục thì nilon đủ dùng và tiết kiệm hơn. Găng tay cao su nấu ăn bằng latex ít được khuyên dùng vì nguy cơ dị ứng và kém bền trước dầu mỡ. Lưu ý: găng dùng một lần không phải găng chịu nhiệt, không dùng để cầm chảo nóng hay vớt đồ đang sôi.
Găng tay cho bếp nhà hàng và đầu bếp
Ở bếp nhà hàng, găng tay làm bếp thường là nitrile xanh. Lý do không nằm ở chất lượng: màu xanh hiếm khi xuất hiện tự nhiên trong thực phẩm, nên nếu găng rách, mảnh găng lẫn trong bột, thịt hay rau sẽ dễ nhìn thấy, quản lý bếp cũng dễ quan sát từ xa. Đây là biện pháp kiểm soát trực quan theo thực hành tốt (GMP); bản thân HACCP không bắt buộc màu găng. Nitrile đen được nhiều bếp nướng, bếp mở ưa chuộng vì trông sạch, nhưng mảnh găng đen khó phát hiện trong món sẫm màu.
Dù chọn màu nào, thói quen dùng găng mới quyết định vệ sinh. Găng tay cho đầu bếp và nhân viên bếp cần tuân thủ các nguyên tắc sau:
- Rửa tay sạch trước khi đeo găng và sau khi tháo; găng là lớp bổ sung, không thay thế rửa tay.
- Thay găng khi đổi việc, đặc biệt khi chuyển từ thực phẩm sống sang món chín hoặc món ăn sẵn; thay ngay khi găng rách, bẩn hoặc sau khi nghỉ giữa ca.
- Không tái sử dụng găng dùng một lần trong bất kỳ trường hợp nào.
- Chọn size vừa tay trong dải XS–XL: găng chật gây mỏi tay, găng rộng dễ vướng và rách. Độ dày khoảng 3 mil thường đủ cho việc hằng ngày; sơ chế nặng thì chọn loại dày hơn, đầu ngón có nhám để cầm nắm đồ trơn.
Tóm lại khi mua găng cho bếp: chọn nitrile không bột có công bố tiếp xúc thực phẩm rõ ràng, đúng size cho từng nhân viên, và dự trữ thêm găng nilon cho khâu phục vụ nhẹ. Xem thêm so sánh găng tay nitrile, latex và vinyl nếu còn phân vân giữa các chất liệu.
